{"id":2511,"date":"2024-01-26T16:54:00","date_gmt":"2024-01-26T15:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/?p=2511"},"modified":"2026-02-14T12:17:29","modified_gmt":"2026-02-14T11:17:29","slug":"s-jak-safari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/?p=2511","title":{"rendered":"S jak Safari"},"content":{"rendered":"\n

Safari. To podr\u00f3\u017c. Przygoda. Odkrywanie. G\u0142\u00f3wnie przyrody. Czasem eksplorowanie terenu na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Czasem z przewodnikiem. Opcji samodzielnej towarzyszy ekscytacja ka\u017cdorazowo, gdy zza zakr\u0119tu niespodziewanie wy\u0142oni si\u0119 \u017cyrafa. Albo s\u0142o\u0144, czy stado zebr. Opcja z przewodnikiem skraca czas poszukiwa\u0144. Pozwala na przemian ch\u0142on\u0105\u0107 krajobrazy i zachwyca\u0107 napotkanymi zwierz\u0119tami nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 przy kolejnym skrzy\u017cowaniu, kt\u00f3r\u0105 drog\u0119 wybra\u0107. Wystarczy pozwoli\u0107 si\u0119 prowadzi\u0107. Ufa\u0107, \u017ce wybrana \u015bcie\u017cka jest dla nas idealna.

– Gdzie mo\u017cemy usi\u0105\u015b\u0107?
Zielony samoch\u00f3d jest przeznaczony dla dziewi\u0119ciu pasa\u017cer\u00f3w. Trzy rz\u0119dy z trzema wygodnymi siedzenia w ka\u017cdym. Przed kierowc\u0105 niska szybka. \u017badnych drzwi. \u017badnych okien. Tylko daszek nad ca\u0142o\u015bci\u0105.
– Gdzie chcecie. Byle nie na miejscu dla kierowcy. Ono jest zarezerwowane. Dla mnie – \u015bmieje si\u0119 przewodnik. Ma na sobie be\u017cowe spodenki i bia\u0142\u0105 koszulk\u0119 mocno kontrastuj\u0105c\u0105 z ciemn\u0105 opalenizn\u0105.
– Zanim ruszymy kilka zasad zwi\u0105zanych z bezpiecze\u0144stwem.
Patrzymy wyczekuj\u0105co.
– Podczas ca\u0142ej drogi nikt nie wysiada z auta.
Kiwamy potwierdzaj\u0105co g\u0142owami.
– Podje\u017cd\u017caj\u0105c pod wydm\u0119 b\u0119d\u0119 ostrzega\u0142. Prosz\u0119 w\u00f3wczas mocno schwyci\u0107 si\u0119 oparcia przed wami. W pobli\u017cu drzew i krzew\u00f3w zachowajcie ostro\u017cno\u015b\u0107. One maj\u0105 naprawd\u0119 ostre kolce. Dlatego nie wychylajcie si\u0119. Nie chcemy by kto\u015b wr\u00f3ci\u0142 podrapany.
Instynktownie kulimy si\u0119 lekko w sobie.
– Kom\u00f3rki i inne przedmioty proponuj\u0119 w\u0142o\u017cy\u0107 do kieszeni znajduj\u0105cej si\u0119 na oparciu siedzenia przed Wami. Dodatkowo dedykowany uchwyt przeznaczony jest na butelk\u0119 z wod\u0105. Tam b\u0119d\u0105 bezpieczne na podskokach.
To m\u00f3wi\u0105c wr\u0119cza ka\u017cdemu z uczestnik\u00f3w butelk\u0119 lodowato zimnej wody.
– Aparaty w pogotowiu. Nie wiadomo co zobaczymy dzisiaj …

Jednym \u015bladem b\u0119d\u0105cym dowodem na obecno\u015b\u0107 cz\u0142owieka na terenie parku s\u0105 wg\u0142\u0119bienia pozostawione po ko\u0142ach jeep\u00f3w. Pomara\u0144czowe, podw\u00f3jne wst\u0105\u017cki wij\u0105 si\u0119 mi\u0119kkimi \u0142ukami wzd\u0142u\u017c i w poprzek zielono-\u017c\u00f3\u0142tych po\u0142aci trawy. Omijaj\u0105c rzadko rosn\u0105ce drzewa wspinaj\u0105 si\u0119 na wydmy. Tam koleiny s\u0105 g\u0142\u0119bsze brutalnie wy\u017c\u0142obione przez gruby bie\u017cnik terenowych opon.

– To jajo strusia – przewodnik zatrzymuje auto, i opuszcza je by podnie\u015b\u0107 ogromn\u0105 skorup\u0119 i poda\u0107 pierwszej z pasa\u017cerek. Najwidoczniej pierwsza zasada nie dotyczy jego osoby. Jajo w\u0119druje z r\u0105k do r\u0105k u ka\u017cdego budz\u0105c zaskoczenie swoj\u0105 temperatur\u0105. Jest nieprawdopodobnie gor\u0105ce. Niemal parzy!
– Bez obaw – widz\u0105c nasze zmartwione miny – to nie jest porzucony pisklak. Zdarza si\u0119, \u017ce stru\u015b biegn\u0105c po prostu zrzuca jajo. To jego spos\u00f3b na … odstresowanie.

Po chwili samoch\u00f3d zatrzymuje si\u0119 ponownie w pobli\u017cu roz\u0142o\u017cystego drzewem. \u015awiergot wydobywaj\u0105cy si\u0119 z kilkudziesi\u0119ciu ma\u0142ych garde\u0142ek s\u0142yszymy jeszcze d\u0142ugo przedtem zanim kierowca wy\u0142\u0105czy silnik. Olbrzymie gniazda otulaj\u0105 grube konary.
– To weiver birds<\/em> (polska nazwa: wik\u0142acze<\/em>) Ptaki, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 w koloniach i s\u0105 wiecznie zaj\u0119te. Rano poluj\u0105. Gdy zaspokoj\u0105 g\u0142\u00f3d zaczynaj\u0105 zbiera\u0107 \u017ad\u017ab\u0142a trawy i buduj\u0105. Gdy sko\u0144cz\u0105 jedno gniazdo, buduj\u0105 kolejne. I kolejne. To ich nieustanna obsesja. \u017byj\u0105 wg zasady, \u017ce im wi\u0119cej, tym lepiej. Nawet inne ptaki – pod warunkiem, \u017ce nie s\u0105 drapie\u017cnikami – mog\u0105 tu zamieszka\u0107. Takie ptasie Airbnb – pierwszy \u015bmieje si\u0119 z w\u0142asnego dowcipu.
– Czasem gniazdo jest tak du\u017ce i ci\u0119\u017ckie, \u017ce ga\u0142\u0105\u017a pod wp\u0142ywem dodatkowego ci\u0119\u017caru \u0142amie si\u0119, ca\u0142a konstrukcja spada i prace architektoniczne trzeba zacz\u0105\u0107 si\u0119 od pocz\u0105tku.
Mali mieszka\u0144cy wlatuj\u0105 i wylatuj\u0105 ze swoich posesji. Kilka przysiad\u0142o i obserwuje nas przekrzywiaj\u0105c szare \u0142ebki.
– Nietypowa konstrukcja gniazda, tj. wej\u015bcie od do\u0142u, zwi\u0119ksza ich bezpiecze\u0144stwo. Drapie\u017cnikom trudniej jest si\u0119 do nich dosta\u0107.
– A kto na nie poluje?
– Na przyk\u0142ad kobra. Zwykle jej si\u0119 to nie udaje. Ale wystarczy, \u017ce znajdzie spos\u00f3b by dosta\u0107 si\u0119 do jednego z tych mini apartament\u00f3w, a zostaje na takim drzewie na wiele miesi\u0119cy z uwagi na du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 \u0142atwego po\u017cywienia.
Kud\u0142ata zamyka na moment oczy przypominaj\u0105c sobie wszystkie sytuacje, w kt\u00f3rych sta\u0142a z aparatem uniesionym w g\u00f3r\u0119 usi\u0142uj\u0105c uchwyci\u0107 mo\u017cliwie idealny kadr podobnego gniazda.
– Dzisiaj ptaki s\u0105 spokojne, wi\u0119c \u017cadnego w\u0119\u017ca nie ma w pobli\u017cu. Ale uwa\u017cajcie. Pod drzewami takie jak to lepiej nie szukajcie cienia. W\u0105\u017c mo\u017ce kry\u0107 si\u0119 na ziemi. Albo wisie\u0107 na ga\u0142\u0119zi i zaatakowa\u0107 Was z g\u00f3ry.
– Wygl\u0105da jak po\u0142\u0105czenie strzechy i siod\u0142a – Kapitan mruczy Kud\u0142atej na ucho.
– Masz racj\u0119! S\u0142omiane siod\u0142o przerzucone przez ga\u0142\u0105\u017a. W wersji XXL.
G\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 ogromnego gniazda ma nieco szary odcienia. To musi by\u0107 starsza cz\u0119\u015b\u0107. Od spodu misterna konstrukcja jest sporo m\u0142odsza, bo nadal ma barw\u0119 spalonej s\u0142o\u0144cem trawy.
Wik\u0142acze uwijaj\u0105 si\u0119 rozbudowuj\u0105c sw\u00f3j apartamentowiec. Nowo przyniesione \u017ad\u017ab\u0142o nale\u017cy wetkn\u0105\u0107 wzmacniaj\u0105c istniej\u0105c\u0105 \u015bciank\u0119. I mo\u017cna lecie\u0107 po nowy budulec.
– A mi przypomina kataifi *). Ogromne, s\u0142odkie kataifi \u2026 tylko bez cukrowego syropu. Albo ten makaron z Filipin pieczony na chrupko!! Jak on si\u0119 nazywa\u0142, pami\u0119tasz?
– Pancit canton?
– W\u0142a\u015bnie! Pan-cit can-ton! – przesadnie rozszerza usta w u\u015bmiechu si\u0119 by nada\u0107 wypowiadanym sylabom azjatycki akcent.
– Kto\u015b tu chyba jest g\u0142odny \u2026
G\u0142odny – tak. Chyba – nie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
fot. Kud\u0142ata<\/figcaption><\/figure>
\"\"<\/a>
fot. Kud\u0142ata<\/figcaption><\/figure><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n



– A to jest zwierz\u0119cy cmentarz – wyja\u015bnia kierowca i milknie. Gasi silnik i pozwala nam w ciszy oswoi\u0107 si\u0119 z otaczaj\u0105cym nas widokiem. Czaszka oryksa z charakterystycznymi d\u0142ugimi, ciemnymi rogami le\u017cy na boku. Pusty oczod\u00f3\u0142 patrzy t\u0119po w dal. Obok czaszka \u017cyrafy i fragmenty jej sk\u00f3ry. Pojedyczne ko\u015bci porozrzucane na przestrzeni kilku metr\u00f3w kwadratowych. Obok nich przechadza si\u0119 jaki\u015b padlino\u017cerca.
Kapitan przyk\u0142ada do oczu lornetk\u0119.
– Co za niepokoj\u0105ca i odra\u017caj\u0105co brzydka istota! – wyrywa mu si\u0119 bezwiednie, gdy w powi\u0119kszeniu ukazuje si\u0119 marabut. Ogromne ptaszysko rzez moment stoi nieruchome i czujne. Wysokie, ci\u0119\u017ckie, z \u0142ys\u0105 g\u0142ow\u0105 i masywnym, haczykowatym dziobem. Pod szyj\u0105 obwis\u0142y worek sk\u00f3rny. Upierzenie jest przygaszone, jakby posypane py\u0142em sawanny. Nagle skr\u0119ca g\u0142ow\u0119, a Kapitan gwa\u0142townie odrywa lornetk\u0119 od oczu.
– Mia\u0142em wra\u017cenie jakby spojrza\u0142 na mnie z bliska! – mimowolnie krzyczy Kud\u0142atej do ucha.
– Sporo marabut\u00f3w \u017cyje na sta\u0142e tu niedaleko, w parku Hardap. Gdy zlokalizuj\u0105 \u015bwie\u017c\u0105 padlin\u0119, informuj\u0105 si\u0119 nawzajem. Jeden ptak zatacza kr\u0105g ni\u017cej ni\u017c zwykle, inny to dostrzega, kolejny dopisuje do tego gestu w\u0142asny cie\u0144. Tak wie\u015b\u0107 o padlinie w\u0119druje bez s\u0142\u00f3w. W podobny spos\u00f3b my odkrywamy, \u017ce jakie\u015b zwierz\u0119 umar\u0142o. Obserwuj\u0105c niebo – wyja\u015bnia przewodnik.
– Cz\u0119sto mo\u017cna tu r\u00f3wnie\u017c spotka\u0107 \u017cyrafy. A\u017c jestem zaskoczony, \u017ce ich tu dzisiaj nie ma. Zwykle jest ich co najmniej kilka.
– \u017byrafy? Tutaj?!
– Tak, \u017cuj\u0105 stare, zwietrza\u0142e ko\u015bci padliny, aby uzupe\u0142ni\u0107 niedobory wapnia i fosforu.
Nasze auto odje\u017cd\u017ca. Marabut nie porusza si\u0119 ani o krok. Stoi tam, gdzie sta\u0142 \u2014 pos\u0119pny stra\u017cnik resztek, cierpliwy jak czas. Patrzy za nami bez po\u015bpiechu, jakby wiedzia\u0142, \u017ce ludzie zawsze odje\u017cd\u017caj\u0105, a to, co martwe, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej zostaje. Gdy znikamy za zakr\u0119tem, ptak wci\u0105\u017c trwa na swoim posterunku jak przypomnienie, \u017ce sawanna nie zna po\u015bpiechu.
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
fot. Kud\u0142ata<\/figcaption><\/figure>
\"\"<\/a>
fot. Kud\u0142ata<\/figcaption><\/figure>
\"\"<\/a>
fot. Kud\u0142ata<\/figcaption><\/figure>
\"\"<\/a>
fot. Piotr Ostrowski<\/figcaption><\/figure><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n


Za wydm\u0105 pas\u0105 si\u0119 gnu. M\u0142ode harcuj\u0105 bez powodu \u2014 ruszaj\u0105 nagle, zatrzymuj\u0105 si\u0119 w p\u00f3\u0142 kroku, kopi\u0105 piasek i wpadaj\u0105 na siebie, jakby testowa\u0142y w\u0142asne cia\u0142a i \u015bwie\u017co odkryt\u0105 nadmiarow\u0105 energi\u0119. Starsze stoj\u0105 spokojniej, z g\u0142owami nisko przy ziemi; ich grzywy powiewaj\u0105 leniwie na wietrze, ci\u0119\u017ckie od do\u015bwiadczenia i kurzu. Czasem kt\u00f3re\u015b uniesie pysk, spojrzy czujnie w dal, po czym wraca do \u017cucia. Ruch m\u0142odo\u015bci i spok\u00f3j doros\u0142ych tworz\u0105 tu sta\u0142y, niemal rytmiczny kontrast.
– To m\u0142ode z matkami. Samce trzymaj\u0105 si\u0119 osobno. Potrafi\u0105 tworzy\u0107 ogromne stada znane z corocznej wielkiem migracji. Z pewno\u015bci\u0105 o niej s\u0142yszeli\u015bcie.
Odpowiadamy kiwni\u0119ciem g\u0142owy.
– To gnu niebieskie. Mamy jeszcze gnu czarne, czy raczej brunatne. Ale te drugie s\u0105 zdecydowanie bardziej p\u0142ochliwe. Nie pozwalaj\u0105 do siebie tak blisko podjecha\u0107. Nawet zim\u0105, gdy je dokarmiamy. Podchodz\u0105 do pozostawionego po\u017cywienia dopiero, gdy samoch\u00f3d jest ju\u017c daleko.
Jeden z malc\u00f3w od\u0142\u0105cza si\u0119 od reszty harcuj\u0105cych m\u0142odych i powoli podchodzi do matki. Jest malutki, <\/strong>niemal <\/strong>kruchy, z kr\u00f3tkim, mi\u0119kkim futerkiem w ciep\u0142ym, rudawym odcieniu, kt\u00f3ry zupe\u0142nie nie przypomina przyt\u0142umionych, szaro-brunatnych ton\u00f3w doros\u0142ego gnu. Jego nogi wydaj\u0105 si\u0119 zbyt d\u0142ugie w stosunku do cia\u0142a, a g\u0142owa nieproporcjonalnie wielka. Matka cierpliwie opuszcza \u0142eb, pozwalaj\u0105c m\u0142odemu przybli\u017cy\u0107 si\u0119 do jej boku. Maluch przysysa si\u0119 by po chwili wr\u00f3ci\u0107 do zabawy.

Jedna z antylop ma du\u017cy fa\u0142d sk\u00f3rny na podgardlu. Jest wyra\u017anie wi\u0119ksza od kole\u017canek.
– Ach, to Olivier. Antylopa elend. Kiedy\u015b si\u0119 przy\u0142\u0105czy\u0142 do ich stada i tak ju\u017c zosta\u0142o. Od wielu lat w\u0119druj\u0105 wsp\u00f3lnie. Mamy te\u017c zebr\u0119, kt\u00f3ra my\u015bli, \u017ce jest os\u0142em, bo wychowa\u0142a si\u0119 razem z nimi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
fot. Kud\u0142ata<\/figcaption><\/figure>
\"\"<\/a>
fot. Kud\u0142ata<\/figcaption><\/figure><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Nasze auto wgryza si\u0119 oponami w piasek wydmy. Silnik st\u0119ka wspinaj\u0105c si\u0119 po zboczu. Po drugiej stronie pas\u0105 si\u0119 skoczki antylopie. Ich futerko l\u015bni w s\u0142o\u0144cu jak aksamit \u2014 kr\u00f3tkie, g\u0142adkie, w ciep\u0142ych rudawych i be\u017cowych odcieniach. G\u0142owy powoli pochylone przy ziemi, \u017cuj\u0105 wyschni\u0119t\u0105 traw\u0119 w spokojnym rytmie. Podrywaj\u0105 si\u0119 do biegu w odpowiedzi na nasze nag\u0142e pojawienie si\u0119. Wyskakuj\u0105 wysoko w powietrze unosz\u0105c jednocze\u015bnie wszystkie cztery nogi nad ziemi\u0105.
– W og\u00f3le nie zginaj\u0105 n\u00f3g – Kud\u0142ata otwiera usta w zachwycie.
– Popisuje si\u0119 – komentuje przewodnik.

– Teraz skr\u0119cimy do rodziny strusi. Maj\u0105 w tej chwili m\u0142ode. Sprawdzimy czy u nich wszystko w porz\u0105dku. Ostatnio, jak je widzia\u0142em, mia\u0142y \u00f3semk\u0119 potomstwa.
Znajdujemy je po kilku minutach kluczenia w\u015br\u00f3d wysokich traw. M\u0142ode s\u0105 jeszcze naprawd\u0119 ma\u0142e. Nie si\u0119gaj\u0105 rodzicom nawet do kolan. Pos\u0142usznie biegn\u0105 w rz\u0105dku \u015bladami taty. Mama zerka gniewnie w kierunku naszego pojazdu rozk\u0142adaj\u0105c szeroko skrzyd\u0142a. Pot\u0119\u017cnie umi\u0119\u015bnione \u0142apy budz\u0105 respekt. Podobno jednym kopni\u0119ciem potrafi\u0105 zabi\u0107 lwa!
– Raz … dwa … – liczymy kolejno puchate pisklaki – … siedem! Jednego nie ma – ko\u0144czymy sm\u0119tnie.
– Samica sk\u0142ada kilkadziesi\u0105t jaj. Ale nie ka\u017cde piskl\u0119 ma szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 doros\u0142ymi osobnikami.
– A biegaj\u0105 tutaj jakie\u015b drapie\u017cniki?
– Tylko drapie\u017cne ptaki.
Jednego z nich widzimy nied\u0142ugo potem. Stoi na skraju wydmy i uwa\u017cnie obserwuje dolin\u0119. Nagle pochyla si\u0119 delikatnie do przodu i zadziera ogon. Kud\u0142ata w\u0142\u0105cza w aparacie niezawodny tryb ai servo<\/em> licz\u0105c, \u017ce za chwil\u0119 ptak wzbije si\u0119 do lotu i w\u00f3wczas „inteligentne” algorytmy przewidz\u0105 w kt\u00f3rym momencie i w kt\u00f3rym miejscu zdj\u0119cia ustawi\u0107 focus<\/em>. Palec mo\u017ce nie zd\u0105\u017cy\u0107, a szkoda by\u0142oby straci\u0107 tak\u0105 okazj\u0119. Jest naprawd\u0119 blisko. Wystarczaj\u0105co blisko by uzyska\u0107 jako\u015b\u0107 w stylu National Geographic. Kud\u0142ata czeka w napi\u0119ciu trzymaj\u0105c palec na spu\u015bcie migawki. Jeszcze chwila. Drapie\u017cnik lekko rozsuwa skrzyd\u0142a i …
– No nie wierz\u0119! On … sika!<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
fot. Piotr Ostrowski<\/figcaption><\/figure>
\"\"<\/a>
fot. Piotr Ostrowski<\/figcaption><\/figure><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Chwil\u0119 p\u00f3\u017cniej wracamy w pobli\u017ce recepcji.
– Czy kto\u015b chcia\u0142by odwiedzi\u0107 \u0142azienk\u0119?
Przeja\u017cd\u017cka piaszczystymi \u015bcie\u017ckami po\u015br\u00f3d wydm trwa\u0142a blisko dwie godziny. W tym czasie ka\u017cdy z uczestnik\u00f3w przela\u0142 ca\u0142\u0105 wilgo\u0107 z otrzymanej butelki do w\u0142asnego wn\u0119trza. Czy sprawi\u0142a to nadal wysoka – pomimo p\u00f3\u017anego popo\u0142udnia – temperatura, czy blisko\u015b\u0107 kolejnej atrakcji, nie wiadomo. Nie mniej wszyscy przecz\u0105co kr\u0119c\u0105 g\u0142owami.
Uzbrojeni w nowe butelki pe\u0142ne zimnego, \u017cyciodajnego p\u0142ynu jedziemy dalej. Jeszcze nie wiemy, \u017ce tych butelek nawet nie otworzymy przed ko\u0144cem wieczoru.

Na zakr\u0119cie wyprzedza nas pick-up. Jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 aut w Namibii jest bia\u0142y i niemal ca\u0142kowicie pokryty py\u0142em. W szoferce starszy m\u0119\u017cczyzna. Na pace jeszcze dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn zdecydowanie m\u0142odszych.
Doje\u017cd\u017camy do bramy zamkni\u0119tej na \u0142a\u0144cuch i k\u0142\u00f3dk\u0119.
– Teraz pojedziemy kolejno.w trzy miejsca. W miejscu nr 1 oraz 2 nie wolno wychodzi\u0107 z auta. W miejscu nr 3 b\u0119dzie to mo\u017cliwe – enigmatycznie informuje nas kierowca. Nie bardzo rozumiemy ten przekaz, ale czekamy na rozw\u00f3j wypadk\u00f3w zamiast zadawa\u0107 pytania.

Bia\u0142y pick-up zwalnia pozwalaj\u0105c, by\u015bmy go wyprzedzili.

Parkujemy.
– Teraz czekamy – kolejny zagadkowy komunikat od naszego kierowcy jeszcze bardziej pobudza nasz\u0105 ciekawo\u015b\u0107.
– Je\u015bli chcecie, to mo\u017cecie mi da\u0107 swoje telefony.
Pospiesznie wyci\u0105gamy smartfony.
– Co tu si\u0119 b\u0119dzie dzia\u0142o? – zastanawia si\u0119 Kud\u0142ata rozgl\u0105daj\u0105c si\u0119.

Na wzg\u00f3rzu pojawia si\u0119 maska pick-upa. Jedzie w nasz\u0105 stron\u0119. Do\u015b\u0107 szybko pozostawiaj\u0105c za sob\u0105 tuman kurzu, jakby ziemia jeszcze przez chwil\u0119 pami\u0119ta\u0142a jego obecno\u015b\u0107. Gdy auto jest bli\u017cej dostrzegamy, \u017ce jego \u015bladami nie tylko pod\u0105\u017ca pomara\u0144czowo-\u017c\u00f3\u0142ty py\u0142. Ale i on. Najszybszy kot \u015bwiata. Gepard.

Gepardy potrafi\u0105 osi\u0105ga\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 ponad 100 km\/h. I nie tylko to sprawia, \u017ce s\u0105 wyj\u0105tkowe. Potrafi\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 t\u0119 pr\u0119dko\u015b\u0107 ju\u017c zaledwie po kilku krokach! Ten afryka\u0144ski drapie\u017cnik jest jak bolid Formu\u0142y 1 w \u015bwiecie zwierz\u0105t \u2014 skondensowana pr\u0119dko\u015b\u0107 po\u0142\u0105czona z napi\u0119ciem mi\u0119\u015bni i gracj\u0105 ruchu, w kt\u00f3rym si\u0142a nie walczy z lekko\u015bci\u0105, lecz p\u0142ynie razem z ni\u0105. Jakby bieg by\u0142 dla niego naturalnym stanem istnienia, a nie wysi\u0142kiem. \u015acigaj\u0105c auto dzisiaj nie pokazuje nam pe\u0142ni swoich mo\u017cliwo\u015bci.

Pick-up zwalnia i zatrzymuje si\u0119 obok naszego jeepa. Gepard z biegu p\u0142ynnie przechodzi do leniwego marszu. Mijaj\u0105c pojazd w kt\u00f3rym siedzimy bezg\u0142o\u015bnie ryczy na moment obna\u017caj\u0105c k\u0142y i zwraca ku nam g\u0142ow\u0119. Kud\u0142ata odnosi wra\u017cenie, \u017ce to tylko ma\u0142a demonstracja i przypomnienie kto tu rz\u0105dzi, a nie rzeczywiste zainteresowanie nasz\u0105 obecno\u015bci\u0105. Ca\u0142a jego uwaga jest skupiona na postaci, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie wysiada z pick-upa. Nie spieszy si\u0119. Ani m\u0119\u017cczyzna, ani kot. M\u0119\u017cczyzna podchodzi do paki i odbiera metalow\u0105 misk\u0119. Jego kroki s\u0105 pewne i jednocze\u015bnie swobodne. Patrzy na kota. Podchodzi do niego. Kl\u0119ka na jedno kolano na drugim k\u0142ad\u0105c misk\u0119. Gepard podchodzi \u0142ukiem. G\u0142owa nisko osadzona pomi\u0119dzy szerokimi \u0142opatkami. Czas zwalnia. Wstrzymujemy oddech. Ich wzrok si\u0119 spotyka. Przez d\u0142ug\u0105 sekund\u0119 trwaj\u0105 w bezruchu. W ko\u0144cu plamiaste futro wk\u0142ada g\u0142ow\u0119 do miski. Zaczyna je\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n


Posiadacze domowych kot\u00f3w doskonale wiedz\u0105, \u017ce te zwierz\u0119ta jedz\u0105c rzadko u\u017cywaj\u0105 \u0142ap. Chwytaj\u0105 z\u0119bami chrupka, czy kawa\u0142ek pasztetu, podrzucaj\u0105 by przemie\u015bci\u0142 si\u0119 wg\u0142\u0105b pyska i po\u0142ykaj\u0105.
Podobnie je gepard. Pierwsze k\u0119sy s\u0105 \u0142apczywe. Du\u017ce, krwiste kawa\u0142ki mi\u0119sa znikaj\u0105 w jego paszczy praktycznie bez gryzienia. Szeroko rozstawione cztery \u0142apy mocno stoj\u0105 na ziemi. Cia\u0142o pozostaje nieruchome, ale ogon sprawia wra\u017cenie, jakby si\u0119 nudzi\u0142 podczas tej czynno\u015bci. Albo \u017cy\u0142 swoim \u017cyciem przez chwil\u0119. Rysuje w powietrzu powolne, niesymetryczne \u0142uki. Ko\u0144c\u00f3wka porusza si\u0119 nerwowo. Kot posila si\u0119, ale jaka\u015b jego cz\u0119\u015b\u0107 pozostaje czujna. Nas\u0142uchuje.
M\u0119\u017cczyzna wyci\u0105ga r\u0119k\u0119. G\u0142aszcze geparda po g\u0142owie. Kot pozwala na t\u0119 pieszczot\u0119 i odpowiada przymr\u00f3\u017ceniem oczu nie przerywaj\u0105c jedzenia ani na moment. Miska nie jest jeszcze pusta. M\u0119\u017cczyzna pieszczotliwie targa jego futro. Przekomarza si\u0119 z nim. Po chwili wk\u0142ada t\u0119 sam\u0105 r\u0119k\u0119 do miski i zsuwa ni\u0105 ni\u017cej pozosta\u0142e kawa\u0142ki mi\u0119sa. Jedynym dochodz\u0105cym do nas d\u017awi\u0119kiem jest mlaskanie. Na tym etapie ju\u017c nie tak pospieszne jak na pocz\u0105tku posi\u0142ku.
– Niesamowite – wyrywa si\u0119 Kud\u0142atej.
– Ciiiii! – pi\u0119\u0107 os\u00f3b jednocze\u015bnie odwraca si\u0119 w jej kierunku przyk\u0142adaj\u0105c palec do ust.
Kud\u0142ata przepraszaj\u0105co chowa g\u0142ow\u0119 w ramionach.
Gepard zjada ostatni kawa\u0142ek mi\u0119sa i oblizuje niedbale krew \u015bciekaj\u0105c\u0105 mu po pysku. Obrzuca nas kr\u00f3tkim spojrzeniem. Nie ma w nim ani agresji ani zainteresowania. G\u0142ow\u0119 wci\u0105\u017c trzyma ni\u017cej od ramion. Wraca spojrzeniem do m\u0119\u017cczyzny.
– Chcesz jeszcze?
Kot waha si\u0119. Robi krok w ty\u0142. Kiwa delikatnie na boki. Po chwili podejmuje decyzj\u0119. Odwraca si\u0119 w kierunku \u015bcie\u017cki, kt\u00f3r\u0105 przybieg\u0142 i spokojnie odchodzi. Wszyscy odprowadzamy go wzrokiem. Gdy jest ju\u017c male\u0144k\u0105 plamk\u0105 futra m\u0119\u017cczyzna podchodzi do naszego samochodu i przedstawia si\u0119:
– Nazywam si\u0119 G\u00f6ran. G\u00f6ran Lindstrom<\/a>. Pochodz\u0119 ze Szwecji. Od ponad dwudziestu lat opiekuj\u0119 si\u0119 gepardami.
Jego czapka z daszkiem jest mocno naci\u0105gni\u0119ta na g\u0142ow\u0119. Zdejmuje j\u0105 i zak\u0142ada ponownie. Wyg\u0142adza koszulk\u0119 z podobizn\u0105 dzikiego kota, patrzy przez moment na swoje buty, unosi g\u0142ow\u0119 i kontynuuje swoj\u0105 opowie\u015b\u0107:
– Najpierw trzy lata w Cheetah Conservation Fund. Kolejne trzy w Naankuse Wildlife Sanctuary. A od dwunastu lat opiekuj\u0119 si\u0119 gepardami tutaj. W Bagatelle Kalahari Game Ranch.
Kud\u0142ata s\u0142ucha wyj\u0105tkowo uwa\u017cnie.
– Koty by\u0142y zawsze moj\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105. Od zawsze chcia\u0142em si\u0119 nimi opiekowa\u0107. Na \u015bwiecie \u017cyje aktualnie ok. 7000 gepard\u00f3w. Z czego najwi\u0119ksza populacja w Namibii. Dlatego przyjecha\u0142em do Afryki, w\u0142a\u015bnie tu. Chcia\u0142em ratowa\u0107 te pi\u0119kne koty, bo nie maj\u0105 lekkiego \u017cycia.
W\u015br\u00f3d s\u0142uchaczy przeszed\u0142 delikatny szmer.
– Nie maj\u0105 lekkiego \u017cycia? – Kud\u0142ata powtarza w my\u015blach us\u0142yszane w\u0142a\u015bnie zdanie – Przecie\u017c one nie maj\u0105 \u017cadnych naturalnych wrog\u00f3w, stoj\u0105 na szczycie \u0142a\u0144cucha pokarmowego …
– Na pocz\u0105tku XX wieku ich populacja przekracza\u0142a sto tysi\u0119cy. Sto ty-si\u0119-cy! – podkre\u015bla.
– Niestety, gdy do Namibii przybyli osadnicy i zacz\u0119li hodowa\u0107 byd\u0142o, szybko okaza\u0142o si\u0119 jakim zagro\u017ceniem dla \u017cywego inwentarza s\u0105 gepardy. Gepardy s\u0105 uzale\u017cnione od polowania. Nie poluj\u0105 tylko po to, aby je\u015b\u0107. Gdy zwierz\u0119 ucieka, one je \u015bcigaj\u0105. A zwykle jest to po\u015bcig skuteczny. Potrafi\u0105 w ci\u0105gu dnia upolowa\u0107 nie jedn\u0105 ofiar\u0119. Nie dwie. Ale znacznie wi\u0119cej. I dlatego osadnicy zacz\u0119li na nie polowa\u0107.
– To, \u017ce gepard jest \u015bwietnym my\u015bliwym nie sprawia, \u017ce zawsze chodzi najedzony. Potrafi nie je\u015b\u0107 i tydzie\u0144 nawet je\u015bli upoluje zwierzyn\u0119. To jedyny kot, kt\u00f3ry nie potrafi chowa\u0107 pazur\u00f3w.
Mimowolnie przypominamy sobie pot\u0119\u017cne \u0142apy plamiastego futra.
– Jego pazury s\u0105 wiecznie w gotowo\u015bci by wbija\u0107 si\u0119 w ziemi\u0119 podczas szybkiego biegu. By umo\u017cliwia\u0107 szybkie zakr\u0119ty i b\u0142yskawiczne zmiany kierunk\u00f3w. Ale i z tego powodu to jedyny kot, kt\u00f3ry nie potrafi wspina\u0107 si\u0119 na drzewa. Gepard musi odczeka\u0107 oko\u0142o dwudziestu-trzydziestu minut zanim po polowaniu mo\u017ce zacz\u0105\u0107 je\u015b\u0107. Gdy inne zwierz\u0119ta – lwy, hieny, czy szakale, zauwa\u017c\u0105, \u017ce pojawi\u0142 si\u0119 darmowy posi\u0142ek, potrafi\u0105 go gepardowi odebra\u0107 i zostaje z niczym.
Westchni\u0119cie wyra\u017caj\u0105ce zaskoczenie i kiwanie g\u0142owami z niedowierzaniem jest nasz\u0105 reakcj\u0105 na te s\u0142owa.
– Gepardy to samotniki. \u0141\u0105cz\u0105 si\u0119 w pary tylko na okres godowy. Poluj\u0105 zawsze samotnie.Maj\u0105 stosunkowo ma\u0142\u0105 g\u0142ow\u0119 i – w por\u00f3wnaniu z innymi dzikimi kotami – niezbyt mocn\u0105 szcz\u0119k\u0119. Wykorzystuj\u0105c kamufla\u017c skradaj\u0105 si\u0119 na niewielk\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 i w\u00f3wczas atakuj\u0105. Wykonuj\u0105 kr\u00f3tki, intensywny sprint, po kt\u00f3rym wbijaj\u0105 pazury jak haki zwykle w tylne nogi swojej ofiary i usi\u0142uj\u0105 powali\u0107 by dosta\u0107 si\u0119 do gard\u0142a. Nie potrafi\u0105c zmia\u017cd\u017cy\u0107 g\u0142owy ofiary musz\u0105 j\u0105 udusi\u0107.
– S\u0105 bardzo szczup\u0142e. Nawet chude. Ile dziennie jedz\u0105 mi\u0119sa?
– To zale\u017cy od p\u0142ci. Doros\u0142y samiec zjada dziennie \u015brednio oko\u0142o dwa i p\u00f3\u0142 kilograma surowego mi\u0119sa. Samica nieco mniej. Dbam o to, \u017ceby \u0107wiczy\u0142y. Jak zauwa\u017cyli\u015bcie, nie karmi\u0119 ich przy bramie, nawet jak na mnie czekaj\u0105. Zmuszam ich do biegu za autem. Dopiero w\u00f3wczas dostaj\u0105 jedzenie.
– W Namibii prawo reguluje warunki, w jakich wolno trzyma\u0107 gepardy w niewoli. Powinny mie\u0107 zapewniony wybieg o powierzchni co najmniej jednego hektara, \u017ceby zapewni\u0107 ich potrzeb\u0119 ruchu. Nasze gepardy – kt\u00f3rych s\u0105 trzy – maj\u0105 ich w sumie dwadzie\u015bcia.
Czeka, a\u017c przetrawimy t\u0119 informacj\u0119.
– Przy czym ka\u017cdy ma sw\u00f3j w\u0142asny. Sa tak skonstruowane, by wszystkie trzy mia\u0142y ze sob\u0105 kontakt, ale nie bezpo\u015brednio. Kiedy\u015b pozwolili\u015bmy, \u017ceby mieszka\u0142y razem. Pocz\u0105tkowo wszystko by\u0142o w porz\u0105dku. Ale jednego dnia znale\u017ali\u015bmy Kiarr\u0119 tam, za wzg\u00f3rzem, w bardzo ci\u0119\u017ckim stanie. I od tego czasu zorganizowali\u015bmy im osobne przestrzenie.
P\u0142oty wok\u00f3\u0142 wybiegu nie s\u0105 imponuj\u0105co wysokie. Nie mniej najwidoczniej spe\u0142niaj\u0105 swoj\u0105 funkcj\u0119.
– Zanim pojedziemy dalej dam wam rad\u0119. Mo\u017cecie to potraktowa\u0107 jak polis\u0119 ubezpieczeniow\u0105. B\u0119dzie przydatna je\u015bli jednego dnia pojechaliby\u015bcie na przyk\u0142ad na self-drive safari do Bostwany i tam spotkali na swojej drodze geparda. To nie zdarza si\u0119 cz\u0119sto, ale si\u0119 zdarzy\u0107 mo\u017ce. Nigdy, przenigdy nie odwracajcie si\u0119 do niego plecami. Je\u015bli to zrobicie, a w dodatku zaczniecie ucieka\u0107, to koniec. Nie ma ratunku. Ucieczka jest bezcelowa i tylko sprowokuje go do natychmiastowego ataku. W\u0142a\u015bciwym zachowaniem jest zachowa\u0107 spok\u00f3j, stan\u0105\u0107 do niego przodem i sprawia\u0107 wra\u017cenie wi\u0119kszego ni\u017c w rzeczywisto\u015bci. Roz\u0142o\u017cy\u0107 r\u0119ce i macha\u0107 nimi jakby rysuj\u0105c skrzyd\u0142a – m\u00f3wi\u0105c demonstruje opisany przez siebie ruch – I powoli, powoli wycofa\u0107 utrzymuj\u0105c kontakt wzrokowy nie patrz\u0105c jednocze\u015bnie intensywnie w oczy, \u017ceby nie zosta\u0142o to potraktowane jak wyzwanie.
– Zdrowy rozs\u0105dek w takiej sytuacji szarpa\u0142by si\u0119 z emocjami – usi\u0142uje sobie wyobrazi\u0107 t\u0119 sytuacj\u0119 Kud\u0142ata – zachowanie spokoju wydaje si\u0119 kompletnie niewykonalne – mruczy do siebie – ale warto zapami\u0119ta\u0107, skoro to jedyna mo\u017cliwo\u015b\u0107 by przetrwa\u0107.

G\u00f6ran wsiada do auta. Pora odwiedzi\u0107 kolejnego podopiecznego.

Karmienie drugiego kociaka wygl\u0105da bardzo podobnie. Z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce Kud\u0142ata dostrzega dodatkowy ruch, kt\u00f3ry towarzyszy karmieniu. G\u00f6ran z k\u0105cik\u00f3w oczu geparda wyjmuje d\u0142oni\u0105 zalegaj\u0105c\u0105 tam wydzielin\u0119. Podobnie post\u0119puje z uszami.
– Koty, kt\u00f3rymi si\u0119 opiekujemy pozostaj\u0105 dzikie. A przynajmniej na tyle, na ile to jest mo\u017cliwe. Pozwalaj\u0105 si\u0119 dotyka\u0107 tylko w porze karmienia. To dzi\u0119ki temu mog\u0119 wyczy\u015bci\u0107 im oczy i uszy nie ryzykuj\u0105c zbytnio. Ale nie zawsze tak by\u0142o – tu przerywa na moment i zamy\u015bla si\u0119. Mija d\u0142u\u017csza chwila zanim podejmuje rozpocz\u0119ty w\u0105tek.
– Gdy zaczyna\u0142em by\u0142em wiecznie podrapany. Ca\u0142e przedramiona i twarz mia\u0142em poharatane. Ich pazury s\u0105 bardzo, bardzo ostre. Jeden nieprzemy\u015blany ruch, jedna sp\u00f3\u017aniona reakcja wystarczy. Dopiero z czasem nauczy\u0142em si\u0119 przewidywa\u0107 ich reakcje na tyle wcze\u015bnie, by unika\u0107 ran.
– Urodzi\u0142y si\u0119 tutaj?
– Nie, prawo w Namibii zabrania rozmna\u017cania gepard\u00f3w.
– Dlaczego?
– To mog\u0142oby by\u0107 zbyt kusz\u0105ce dla niekt\u00f3rych. Szejkowie i bogaci Azjaci s\u0105 sk\u0142onni zap\u0142aci\u0107 nawet i dwie\u015bcie pi\u0119\u0107dziesi\u0105t tysi\u0119cy euro za sztuk\u0119. Wierz\u0105, \u017ce mo\u017cna je trzyma\u0107 w domu i oswoi\u0107 jak psa, czy kota. A to przecie\u017c nie jest mo\u017cliwe. Wszystkie trzy to sieroty. Bonnie i Clayde oraz Kiarra. Straci\u0142y swoje mamy bardzo wcze\u015bnie. A bez nich nie s\u0105 w stanie nauczy\u0107 si\u0119 tego, co jest niezb\u0119dne do \u017cycia, w tym polowania. M\u0142ody gepard potrzebuje a\u017c dw\u00f3ch lat, dw\u00f3ch lat – podkre\u015bla – towarzystwa swojej rodzicielki by w pe\u0142ni sta\u0107 si\u0119 samodzielnym osobnikiem i m\u00f3c przerwa\u0107 w buszu. My, ludzie, nie jeste\u015bmy w stanie ich tego nauczy\u0107. Niestety. Mieszkaj\u0105 z nami tutaj i dostaj\u0105 najlepsz\u0105 mo\u017cliw\u0105 opiek\u0119. Oraz du\u017co, du\u017co mi\u0142o\u015bci. Jedziemy dalej?

Doje\u017cd\u017camy do trzeciej bramy. Auta zatrzymuj\u0105 si\u0119 kolejno. Jedno, nasz jeep, po jednej stronie bramy. Pick-up po wewn\u0119trznej stronie. Geparda jeszcze nie wida\u0107. Ale nie mo\u017ce by\u0107 daleko. Przecie\u017c doskonale wie, o kt\u00f3rej jego prywatna kuchnia serwuje posi\u0142ki.
– Tutaj mo\u017cecie wysi\u0105\u015b\u0107. Sta\u0144cie w rz\u0119dzie – informuje nasz kierowca.
– Jak to?! A gepard?! – pytamy i protestujemy jednocze\u015bnie. Ale pos\u0142usznie wysiadamy.
– Spokojnie. Tylko nie przekraczajcie tej linii – ostrzega.
Stajemy niepewnie jedno obok drugiego oczekuj\u0105c rozwoju wydarze\u0144.

Tym razem osob\u0105 karmi\u0105c\u0105 jest inny m\u0119\u017cczyzna. Trzymaj\u0105c metalow\u0105 misk\u0119 czeka. Stoi spokojnie. Wydaje si\u0119 wiedzie\u0107 sk\u0105d przybiegnie gepard. Nie myli si\u0119.
Smuk\u0142e c\u0119tkowane futro zatrzymuje si\u0119 za krzakiem. Obserwuje nas przez chwil\u0119. Nie wydaje \u017cadnych d\u017awi\u0119k\u00f3w. Tylko patrzy. Najd\u0142u\u017cej na posiadacza miski. Decyduje si\u0119 podej\u015b\u0107. Najkr\u00f3tsz\u0105 mo\u017cliw\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 do posi\u0142ku. To na niej ogniskuje sw\u00f3j wzrok i zainteresowanie.
Je spokojnie. Gryzie przed prze\u0142kni\u0119ciem. Gdy ko\u0144czy odchodzi.
G\u00f6ran do\u0142\u0105cza do m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3ry trzyma misk\u0119.
– Kiarra, chcesz jeszcze?
Kot zatrzymuje si\u0119. Zawraca. Oblizuje zakrwawiony pysk. Siada. D\u0142ugi ogon owija wok\u00f3\u0142 \u0142ap. Czeka. W tym czasie z pojemnika na pick-upie nowe kawa\u0142ki mi\u0119sa l\u0105duj\u0105 w misce. Miska trafia do r\u0105k G\u00f6rana.
<\/p>\n\n\n\n

film Piotr Ostrowski<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Karmienie ma miejsce mniej ni\u017c pi\u0119\u0107 metr\u00f3w od nas. Mi\u0119dzy nami a gepardem nie ma \u017cadnej przeszkody. Nic, co w razie potrzeby mog\u0142oby go zatrzyma\u0107. Jego uwag\u0119 poch\u0142ania wy\u0142\u0105cznie G\u00f6ran i zawarto\u015b\u0107 miski.
– Podejd\u017a tu – nakazuje Szwed.
Gepard podchodzi. Je jeszcze wolniej ni\u017c poprzednio. Jak cz\u0142owiek, kt\u00f3ry ju\u017c nasyci g\u0142\u00f3d, ale je z \u0142akomstwa, wy\u0142\u0105cznie dlatego, \u017ce smakuje mu zaserwowane dane.
– A teraz usi\u0105d\u017a – zwraca si\u0119 do Kiarry, gdy miska jest ponownie pusta – Nie odchod\u017a. Zosta\u0144 z nami. Ci ludzie chc\u0105 na Ciebie jeszcze chwil\u0119 popatrze\u0107 – d\u0142oni\u0105 prezentuje rz\u0105dek naszych dusz przej\u0119tych blisko\u015bci\u0105 drapie\u017cnika jakby przedstawia\u0142 go\u015bci uczestnicz\u0105cych w uroczystej kolacji. Poniek\u0105d tak w\u0142a\u015bnie jest.
Gepard siada prezentuj\u0105c profil. Wygl\u0105da jak pos\u0105g. Zaraz przypomina sobie o toalecie i kompletnie nie zwraca uwagi na obserwuj\u0105cych go ludzi.

– W ostatnim czasie straci\u0142em trzy bliskie mi istoty. By\u0142y dla mnie wa\u017cniejsze ni\u017c moi przyjaciele – G\u00f6ran wznawia sw\u00f3j monolog.
Kud\u0142ata przenosi na niego wzrok chc\u0105c zapami\u0119ta\u0107 ka\u017cde s\u0142owo intuicyjnie czuj\u0105c, \u017ce ten fragment wypowiedzi b\u0119dzie emocjonalny. Z drugiej strony obecno\u015b\u0107 geparda przyci\u0105ga jak magnes. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 obserwacji go z tak ma\u0142ej odleg\u0142o\u015bci jest osza\u0142amiaj\u0105ca. Ze zdziwieniem zauwa\u017ca, \u017ce z pocz\u0105tkowego strachu, towarzysz\u0105cemu temu niesamowitemu spotkaniu, ju\u017c w niej nie ma. Jest tylko podziw dla natury, \u017ce stworzy\u0142a tak absolutnie pi\u0119kn\u0105 istot\u0119 jak\u0105 jest gepard.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
fot. Piotr Ostrowski<\/figcaption><\/figure>
\"\"<\/a>
fot. Piotr Ostrowski<\/figcaption><\/figure><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n


– By\u0142y to Qasar, King Flash oraz Boyde – wymienia imiona i milknie.
Wyra\u017anie usi\u0142uje zapanowa\u0107 nad g\u0142osem.
– Pierwszy z nich by\u0142 wyj\u0105tkowy. Sp\u0119dzili\u015bmy razem bardzo du\u017co czasu. Przychodzi\u0142 do mojej chaty. Wchodzi\u0142 do \u015brodka. Nawet do \u0142azienki. K\u0142ad\u0142 mi \u0142apy na ramionach. Liza\u0142 po twarzy. Jak pies! By\u0142 naprawd\u0119 wyj\u0105tkowy! Uwielbia\u0142 zwierz\u0119ta …
– No raczej – z\u0142o\u015bliwa my\u015bl pojawia si\u0119 w g\u0142owie Kud\u0142atej szybciej ni\u017c gepard goni antylop\u0119 i prycha – Jak ka\u017cdy drapie\u017cca. Najbardziej na surowo.
– …. ogl\u0105da\u0107 zwierz\u0119ta – prostuje G\u00f6ran – wsiada\u0142 ze mn\u0105 do samochodu i razem je\u017adzili\u015bmy po rancho. Nie chcia\u0142 wysiada\u0107! Musia\u0142em mu pomaga\u0107! – tu robi ruch odwzorowuj\u0105cy wypychanie pasa\u017cera z auta.
Kiarra w tym czasie ko\u0144czy toalet\u0119 i k\u0142adzie si\u0119 na ziemi.
– I pewnego dnia … – urywa. Wk\u0142ada r\u0119ce do kieszeni zakurzonych spodni. Po chwili wyjmuje i ugniata nimi chwil\u0119 swoje skronie – Chcieli\u015bmy pobra\u0107 krew. Do bada\u0144. Przyjecha\u0142 weterynarz. U\u015bpi\u0142 go. Chyba \u017ale odmierzy\u0142 dawk\u0119 \u015brodka, bo Qasar ju\u017c nigdy si\u0119 nie obudzi\u0142. Od tego czasu ju\u017c nie pozwalam, by pobiera\u0107 gepardom krew. Mam inne sposoby by kontrolowa\u0107 ich stan zdrowia.
Na moment przerywa opowiadanie. Kiarra uznaje, \u017ce cierpliwo\u015b\u0107 ma swoje granice, nawet za cen\u0119 dodatkowej porcji mi\u0119sa. Z gracj\u0105 wstaje i powoli odchodzi.
– King Flash mia\u0142 paskudn\u0105 ran\u0119 na policzku. Leczyli\u015bmy go. Koszty nie gra\u0142y roli. Ale rana si\u0119 babra\u0142a. I ostatecznie musieli\u015bmy … musieli\u015bmy go …
Nie ko\u0144czy. Nie musi. Wiemy co by\u0142o dalej, cho\u0107 trudno pogodzi\u0107 si\u0119 z t\u0105 my\u015bl\u0105.
– A trzeci, to by\u0142o najgorsze, by\u0142 taki m\u0142ody, mia\u0142 tylko dwa lata. Zachorowa\u0142 na koci\u0105 chorob\u0119. Odes\u0142a\u0142em jego cia\u0142o do Windhoek, \u017ceby sekcja wykaza\u0142a przyczyn\u0119 zgonu, bym w przysz\u0142o\u015bci m\u00f3g\u0142 lepiej si\u0119 opiekowa\u0107 moimi podopiecznymi. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mia\u0142 bardzo s\u0142aby uk\u0142ad odporno\u015bciowy. Nie mia\u0142 szans …<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
fot. Piotr Ostrowski<\/figcaption><\/figure>
\"\"<\/a>
fot. Piotr Ostrowski<\/figcaption><\/figure>
\"\"<\/a>
fot. Piotr Ostrowski<\/figcaption><\/figure><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Chwil\u0119 milczymy wszyscy. Daleko na wzg\u00f3rzu wida\u0107 jeszcze oddalaj\u0105c\u0105 si\u0119 sylwetk\u0119 Kiarry.
– Kiedy przyjecha\u0142em do Afryki, mia\u0142em cel. Chcia\u0142em ratowa\u0107 gepardy i wypuszcza\u0107 je na wolno\u015b\u0107. Edukowali\u015bmy farmer\u00f3w. T\u0142umaczyli\u015bmy. Przyje\u017cd\u017cali\u015bmy, gdy zg\u0142aszali si\u0119 pojawienie drapie\u017cnika na ich terenie. Od\u0142awiali\u015bmy i wypuszczali\u015bmy w innym miejscu. Ale ponad osiemdziesi\u0105t procent uratowanych w ten spos\u00f3b kot\u00f3w i tak by\u0142o zabijanych w nowym miejscu. To by\u0142o takie trudne. I kosztowa\u0142o tyle pieni\u0119dzy. Wtedy zrozumia\u0142em, \u017ce musz\u0119 zmieni\u0107 podej\u015bcie. Robi\u0107 co\u015b innego. Opiekowa\u0107 si\u0119 nimi i dba\u0107 o nie inaczej. I to robi\u0119 tutaj. Kiedy tu przyjecha\u0142em dosta\u0142em woln\u0105 r\u0119k\u0119. Zbudowali\u015bmy gepardom nowe wybiegi. Wi\u0119ksze. Zorganizowa\u0142em im \u0107wiczenia. Wiecie ile \u017cyje gepard na wolno\u015bci?
Czeka chwil\u0119 na odpowied\u017a, ale nie pada.
– \u015arednio 7-8 lat. A w niewoli, dzi\u0119ki opiece, nawet i 20 lat! I dlatego to teraz robi\u0119. Dbam o nie tutaj z mi\u0142o\u015bci\u0105.
Spogl\u0105da za Kiarr\u0105, kt\u00f3rej ju\u017c praktycznie nie wida\u0107.
– Kiarra uwielbia polowa\u0107. Co chwil\u0119 znajdujemy na wybiegu pi\u00f3ra ptak\u00f3w. Nasze gepardy maj\u0105 tutaj naprawd\u0119 dobre \u017cycie. Najlepsze jakie mog\u0105 mie\u0107. – ko\u0144czy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
fot. Kud\u0142ata<\/figcaption><\/figure><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

*) tureckie ciasto z nitek to Kadayif (lub kataifi), nazywane te\u017c \u201eanielskimi w\u0142osami\u201d. To niezwykle cienkie, chrupi\u0105ce nitki z ciasta filo (m\u0105ka i woda), u\u017cywane do przygotowania s\u0142odkich deser\u00f3w. Tradycyjnie pieczone z mas\u0142em, orzechami i zalewane s\u0142odkim syropem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
fot. Piotr Ostrowski<\/figcaption><\/figure><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n


<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jednym \u015bladem b\u0119d\u0105cym dowodem na obecno\u015b\u0107 cz\u0142owieka na terenie parku s\u0105 wg\u0142\u0119bienia pozostawione po ko\u0142ach jeep\u00f3w. Pomara\u0144czowe, podw\u00f3jne wst\u0105\u017cki wij\u0105 si\u0119 mi\u0119kkimi \u0142ukami wzd\u0142u\u017c i w poprzek zielono-\u017c\u00f3\u0142tych po\u0142aci trawy. Omijaj\u0105c rzadko rosn\u0105ce drzewa wspinaj\u0105 si\u0119 na wydmy. Tam koleiny s\u0105 g\u0142\u0119bsze brutalnie wy\u017c\u0142obione przez gruby bie\u017cnik terenowych opon.<\/p>\n\t\t

\n\t\t\tread<\/span><\/path><\/g><\/svg><\/a>\n\t\t<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":2525,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[73,2],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/WhatsApp-Image-2026-01-31-at-21.06.31.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2511"}],"collection":[{"href":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2511"}],"version-history":[{"count":38,"href":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2511\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2608,"href":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2511\/revisions\/2608"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2525"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2511"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2511"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatkudlatej.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}